Dag 32: Van Gällivare naar Kirjaluokta

Door het echte Laponia

Vanochtend via een grooooote omweg boodschappen gedaan maar de beloning was een heel mooie route langs het vrijwel onbewoonde gebied langs het Stora Luleveatten (209/5.574 km).

Geen buurtzaakjes te vinden

Vandaag slechts een route van nog geen 65 km gereden maar dan reken ik niet mee de kilometers die ik moest afleggen naar een benzinestation en een levensmiddelenwinkel. We zitten nu een flink stuk boven de Poolcirkel in Laponia en dat betekent dat we in een dun bevolkt gebied terecht zijn gekomen waar je niet moet verwachten dat je een vergeten boodschap even om de hoek alsnog kunt ophalen. Nee, dat komt op serieus plannen aan. Wat heb je precies nodig voor de komende dagen en waar ga ik die inkopen ophalen. Datzelfde geldt voor de benzine. Denk niet pas als de benzinetank bijna leeg is, waar je  kunt tanken. Die tankstations liggen vaak heel ver uit elkaar, en dan praat ik in een enkel geval over de 200 km. Dus plannen als je naar Laponia gaat en als je van de geijkte paden wilt afwijken.

Vandaag vertrek ik dus vanuit de camping in Gällivare. Dat was best een redelijke camping met goede voorzieningen vlak aan een rivier. Mijn haat/liefde verhouding met Gällivare zorgt er voor dat ik niet zo veel geduld heb om een benzinestation en een levensmiddelenwinkel te vinden. Ik moet toch even terug in zuidelijke richting naar Porjus en ik verwacht daar de nodige inkopen te kunnen doen. Planningsfout dus. Want als ik 45 km later in Porjus aankom dan vind ik daar wel een benzinestation maar een toegankelijke levensmiddelenzaak is er niet. Bij de plaatselijke supermarkt sta ik voor een gesloten deur en bij navraag blijkt dat je alleen toegang tot de winkel kunt krijgen als je beschikt over een Zweedse bankkaart en die heb ik niet.

Boodschappen doen in een dun bevolkt gebied

Ik vraag aan twee dames wat er dan voor mogelijkheden zijn: terug naar Gällivare of verder naar het zuiden naar Jokkmokk. Dan kies ik voor de laatste optie. Weer een ritje van 50 km er bij. Maar het is niet anders want in het gebied waar ik door wil reizen zijn helemaal geen voorzieningen. Je moet ook contant geld meenemen want digitaal betalen is hier nog niet goed doorgedrongen. Ik doel hier op het gebied ten westen van Porjus. Alles bij elkaar, dankzij slechte planning dus 100 km gereden voor de wekelijkse boodschapjes.

De boodschappen gedaan bij de lokale Coop van Jokkmokk. De Coop is een uitstekende en zeer milieubewuste winkelketen. Hij is opgezet volgens het model van een coöperatie. En bovendien zeer redelijk in prijs.

Het veranderde leven in Laponia

Een van beide dames die ik sprak was al op leeftijd en ze heeft bijna haar hele leven in Porjus gewoond. Wat is er de laatste 70 jaar veranderd? U kunt beter vragen wat is er niet veranderd dan ben ik snel klaar met het antwoord. Nee, mijn leven is geheel op de schop gegaan. Vooral de ontsluiting van het gebied heeft meer mensen naar de regio gebracht en ook de grote infrastructurele werken rond het opwekken van water-energie heeft veel verandering gebracht.

De laatste jaren zie je dat het toerisme de regio begint te ontdekken. Eerst met wintersport activiteiten en nu eigenlijk het hele jaar door. Liever deze tijd of de verleden tijd? Ach ik laat me makkelijk leiden door sentimenten en dan kies ik voor het verleden met een zeer groot gemeenschapsgevoel. Maar ja de moderne tijd heeft ons ook veel welvaart gebracht en daar geniet ik ook van.

Langs het Stora Luleveatten

Het is inmiddels 12.00 uur geworden en dan kan ik eindelijk aan het eigenlijke traject beginnen. Het is een weg die ten westen van Porjus langs het meer Stora Luleveatten loopt (Stuor Julevu in de taal van de Sami). Vrijwel alle plaatsnamen worden hier tweetalig weergegeven (te vergelijken met Friesland en Limburg).

De twee dames hadden me gewaarschuwd dat het een helletocht zou worden: constant schokken en schommelen over de slechte weg. Ik vrees dat het een onverharde weg zal worden maar het blijkt gewoon om een geasfalteerde weg te gaan die wel in slechte conditie verkeert. De weg blijkt inmiddels uitbehandeld te zijn want goede reparatie lijkt me niet mogelijk maar aan de belijning en waarschuwingstekens op de weg te zien gaat men de weg toch nog een laatste kans geven. Het wordt dus toch langzaam rijden en voorzichtig manoeuvreren rond de bobbels en gaten. Maar wat een prachtig landschap zie ik om me heen. Het begint met toendra achtige vlaktes die steeds vaker afgewisseld worden door lage bossen. De heuvels worden heuse bergen.

Verzamelplaats rendieren

Onderweg kom ik ook langs een verzamelplaats voor rendieren. De plek is verlaten maar er is duidelijk te zien hoe bij centrale binnenkomst de rendieren verdeeld worden over diverse afgebakende terreintjes.

Daarnaast is er een kantoor te vinden en zijn er kleine huisjes (stuka) waarschijnlijk voor seizoenarbeiders. Maar nu is deze ‘farm’ geheel verlaten. Ik zou toch graag willen weten hoe dat allemaal werkt en wat het nut en noodzaak is van het beheren van rendieren.

Onderweg kom ik meerdere keren een rendier tegen. Rustig staat die op een zijpad naar korstmos te zoeken.

Ook in deze regio worden in de winter hondenslede races georganiseerd en kan men deelnemen aan sneeuwscooter trajecten die variëren van 30 tot vaak meer dan 60 km.

Een indrukwekkende overnachtingsplek

Het is tegen 16.00 uur als ik vlak langs het meer een zeldzame overnachtingsplek vind met uitzicht op de besneeuwde bergen van het nationale park Stora Sjöfallets,

Ik heb nog ruim een uur buiten gezeten om van het mooie uitzicht te genieten. Er is een flinke wind opgezet en die zorgt er voor, in combinatie met de grotere hoogte, dat de temperatuur een stuk aangenamer is dan gedurende de afgelopen dagen. De rest van de dag kennen we inmiddels: koken, wandelen, blog schrijven en slapen.